<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<page xmlns="http://projectmallard.org/1.0/" xmlns:its="http://www.w3.org/2005/11/its" type="guide" id="function" xml:lang="kk">

    <info>
        <link type="guide" xref="index#equation"/>
    </info>

	<title>Функциялар</title>
    
    <p>Функцияларды функция атауын, содан кейін функция аргументтерін енгізу арқылы пайдалануға болады. <app>Калькулятор</app> сонымен қатар пайдаланушы анықтаған функцияларды да қолдайды. Егер аргумент сан немесе <link xref="variable">жалғыз айнымалы</link> болмаса, онда әрбір аргументті нүктелі үтірмен ажыратып жазыңыз және аргументтер тізімін жақшаға алыңыз.</p>
    <example>
    <p its:locNote="Translators: Do not translate the word 'sin'!">sin 30</p>
    <p its:locNote="Translators: Do not translate the word 'abs'!">abs (5−9)</p>
    <p its:locNote="Translators: Do not translate the word 'fun'!">fun (9;10)</p>
    </example>
    <p>Жаңа функция қосу үшін функцияны төменде көрсетілген пішімде теріңіз. Функция атауы мен аргументтері тек үлкен немесе кіші латын әріптерінен немесе астын сызу таңбасынан тұруы тиіс. @ таңбасынан кейінгі бөлік — функцияның сипаттамасы, ол міндетті емес.</p>
    <example>
    <p>SimpleInterest (principal; rate; time) = principal * rate * time @ Жай пайыз формуласы</p>
    </example>
    <p>Функцияларды сонымен қатар f(x) батырмасы көмегімен қосуға және кірістіруге болады.</p>
    <example>
    <p>f(x) батырмасын шертіңіз. Өріске функция атауын теріңіз, аргументтер санын таңдаңыз және оның қасындағы плюс таңбасы бар батырманы шертіңіз. Калькулятор экранында функция өрнегін теріп, <key>Enter</key> пернесін басыңыз.</p>
    </example>
    <example>
    <p>f(x) батырмасын шертіңіз. Функцияны таңдап, оны шертіңіз.</p>
    </example>
    <p>Келесі функциялар анықталған.</p>
    <table>
    <tr>
    <td colspan="2"><p>Тригонометрия</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sin</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Синус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">cos</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Косинус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">tan</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Тангенс</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sin⁻¹ / asin</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Арксинус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">cos⁻¹ / acos</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Арккосинус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">tan⁻¹ / atan</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Арктангенс</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sinh</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Гиперболалық синус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">cosh</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Гиперболалық косинус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">tanh</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Гиперболалық тангенс</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sinh⁻¹ / asinh</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Кері гиперболалық синус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">cosh⁻¹ / acosh</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Кері гиперболалық косинус</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">tanh⁻¹ / atanh</p></td>
    <td><p><link xref="trigonometry">Кері гиперболалық тангенс</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td colspan="2"><p>Кешенді</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">conj</p></td>
    <td><p><link xref="complex">Кешенді түйіндес</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">arg</p></td>
    <td><p><link xref="complex">Кешенді аргумент</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">re</p></td>
    <td><p><link xref="complex">Нақты бөлігі</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">im</p></td>
    <td><p><link xref="complex">Жорамал бөлігі</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td colspan="2"><p>Бағдарламалау</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">twos</p></td>
    <td><p><link xref="mode-programming">Екілік толықтыру</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">bswap</p></td>
    <td><p><link xref="mode-programming">Байттар ретін ауыстыру</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">mod</p></td>
    <td><p><link xref="modulus">Қалдықпен бөлу</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">modexp</p></td>
    <td><p><link xref="modulus">Модульдік дәрежелеу</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td colspan="2"><p>Дөңгелектеу</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">round</p></td>
    <td><p><link xref="rounding">Дөңгелектеу</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">floor</p></td>
    <td><p><link xref="rounding">Төмен қарай дөңгелектеу</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">ceil</p></td>
    <td><p><link xref="rounding">Жоғары қарай дөңгелектеу</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">int</p></td>
    <td><p><link xref="rounding">Бүтін бөлігі</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">frac</p></td>
    <td><p><link xref="rounding">Бөлшек бөлігі</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td colspan="2"><p>Статистика</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sum</p></td>
    <td><p>Қосынды</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sumsq</p></td>
    <td><p>Квадраттар қосындысы</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">average</p></td>
    <td><p>Орташа мән</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">median</p></td>
    <td><p>Медиана</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">min</p></td>
    <td><p>Минималды мән</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">max</p></td>
    <td><p>Максималды мән</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">stdev</p></td>
    <td><p>Таңдамалы стандартты ауытқу</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">stdevp</p></td>
    <td><p>Генералды стандартты ауытқу</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">var</p></td>
    <td><p>Таңдамалы дисперсия</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">varp</p></td>
    <td><p>Генералды дисперсия</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td colspan="2"><p>Әртүрлі</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">log</p></td>
    <td><p><link xref="logarithm">Логарифм</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">ln</p></td>
    <td><p><link xref="logarithm">Натурал логарифм</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sqrt</p></td>
    <td><p><link xref="power">Квадрат түбір</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">abs</p></td>
    <td><p><link xref="absolute">Абсолютті мән</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">sgn</p></td>
    <td><p><link xref="absolute">Signum</link></p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">ncr</p></td>
    <td><p>Комбинациялар</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">npr</p></td>
    <td><p>Орналастырулар</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">gcd</p></td>
    <td><p>Ең үлкен ортақ бөлгіш</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">lcm</p></td>
    <td><p>Ең кіші ортақ еселік</p></td>
    </tr>
    <tr>
    <td><p its:translate="no">cmp</p></td>
    <td><p>Салыстыру (Кронекер дельтасы)</p></td>
    </tr>
    </table>
</page>
