<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<page xmlns="http://projectmallard.org/1.0/" xmlns:its="http://www.w3.org/2005/11/its" type="topic" style="question" id="color-whatisspace" xml:lang="kk">

  <info>
    <link type="guide" xref="color#profiles"/>
    <link type="seealso" xref="color-whatisprofile"/>
    <desc>Түс кеңістігі — бұл түстердің анықталған ауқымы.</desc>

    <credit type="author">
      <name>Richard Hughes</name>
      <email>richard@hughsie.com</email>
    </credit>
    <include xmlns="http://www.w3.org/2001/XInclude" href="legal.xml"/>
  </info>

  <title>Түс кеңістігі дегеніміз не?</title>

  <p>Түс кеңістігі — бұл түстердің анықталған ауқымы. Белгілі түс кеңістіктеріне sRGB, AdobeRGB және ProPhotoRGB жатады.</p>

  <p>Адамның көру жүйесі қарапайым RGB сенсоры емес, бірақ біз көздің қалай әрекет ететінін адамның көру реакциясын таға тәрізді пішінде көрсететін CIE 1931 түс диаграммасымен шамамен сипаттай аламыз. Адамның көру қабілетінде жасыл түстің көк немесе қызыл түске қарағанда әлдеқайда көп реңктері анықталатынын көруге болады. RGB сияқты үш түсті кеңістікте біз компьютердегі түстерді үш мән арқылы көрсетеміз, бұл түстердің <em>үшбұрышын</em> кодтаумен шектеледі.</p>

  <note>
    <p>CIE 1931 түс диаграммасы сияқты модельдерді пайдалану адамның көру жүйесін тым жеңілдету болып табылады және нақты түс ауқымдары 2D проекциялары ретінде емес, 3D қабықтары ретінде көрсетіледі. 3D пішіннің 2D проекциясы кейде қате түсінік беруі мүмкін, сондықтан 3D қабықты көргіңіз келсе, <code>gcm-viewer</code> қолданбасын пайдаланыңыз.</p>
  </note>

  <figure>
    <desc>ақ үшбұрыштармен көрсетілген sRGB, AdobeRGB және ProPhotoRGB</desc>
    <media its:translate="no" type="image" mime="image/png" src="figures/color-space.png"/>
  </figure>

  <p>Біріншіден, ең кіші кеңістік болып табылатын және түстердің ең аз санын кодтай алатын sRGB-ге қарайық. Бұл 10 жыл бұрынғы CRT дисплейінің жуықтамасы, сондықтан заманауи мониторлардың көпшілігі бұдан да көп түстерді оңай көрсете алады. sRGB — <em>ең кіші ортақ бөлім</em> стандарты және көптеген қолданбаларда (соның ішінде Интернетте) қолданылады.</p>
  <p>AdobeRGB жиі <em>өңдеу кеңістігі</em> ретінде пайдаланылады. Ол sRGB-ге қарағанда көбірек түстерді кодтай алады, бұл ең қанық түстердің қиылып кетуіне немесе қара түстердің бұзылуына алаңдамай, фотосуреттегі түстерді өзгертуге болатынын білдіреді.</p>
  <p>ProPhoto — ең үлкен қолжетімді кеңістік және ол жиі құжаттарды архивтеу үшін пайдаланылады. Ол адам көзі қабылдайтын түстердің барлық ауқымын дерлік кодтай алады, тіпті көз анықтай алмайтын түстерді де кодтайды!</p>

  <p>Енді, егер ProPhoto анық жақсырақ болса, неге біз оны барлық жерде қолданбаймыз? Жауабы <em>кванттауға</em> байланысты. Егер әр арнаны кодтау үшін сізде тек 8 бит (256 деңгей) болса, онда үлкенірек ауқымда әр мән арасындағы қадамдар да үлкенірек болады.</p>
  <p>Үлкенірек қадамдар түсірілген түс пен сақталған түс арасындағы үлкенірек қатені білдіреді және кейбір түстер үшін бұл үлкен мәселе. Тері түсі сияқты негізгі түстер өте маңызды екені белгілі болды, тіпті кішкентай қателер де дайындығы жоқ көрермендердің фотосуретте бірдеңе дұрыс емес екенін байқауына себеп болады.</p>
  <p>Әрине, 16 биттік суретті пайдалану көбірек қадамдарды және әлдеқайда аз кванттау қатесін қалдырады, бірақ бұл әр сурет файлының өлшемін екі есе арттырады. Бүгінгі таңда бар мазмұнның көпшілігі 8bpp, яғни пиксельге 8 бит.</p>
  <p>Түстерді басқару — бір түс кеңістігінен екіншісіне түрлендіру процесі, мұнда түс кеңістігі sRGB сияқты белгілі анықталған кеңістік немесе монитор немесе принтер профилі сияқты реттелетін кеңістік болуы мүмкін.</p>

</page>
